Thema

De samenleving, wat is er aan de hand en wat moet er gebeuren?

Een woningaanbod dat past bij de Leeuwarder bevolkingsopbouw

Bij nieuw- en verbouw moet aandacht zijn voor levensloopbestendigheid, betaalbaarheid, samenstelling huishoudens, de combinatie van zorg en wonen, nieuwe (bijzondere) woonvormen. En natuurlijk ook voor de energietransitie en de betaalbaarheid daarvan voor onze inwoners. Leeuwarden moet een aantrekkelijke woonplaats zijn voor iedereen in alle wijken en dorpen. Dit geldt voormensen met lage inkomens en toppers uit bedrijfsleven en andere organisaties.

 

Digitaal bereikbaar en participeren

De infrastructuur aan voorzieningen moet zo zijn dat mensen in hun eigen leefomgeving mee kunnen doen. Nieuwe technologie speelt daarbij een rol. Overheid, onderwijs, ondernemers en maatschappelijke organisaties moeten daarnaast op zoek naar oplossingen om mensen die onvoldoende kunnen meekomen in de maatschappij een zinvol bestaan te geven. Dat kan door werk, maar ook door andere vormen van participatie.

Ruimte voor initiatieven

Initiatieven die bijdragen aan een mooier Leeuwarden en aan brede welvaart voor alle Leeuwarders zijn onmisbaar en verdienen een steun in de rug.

Gezond, veilig en vitaal

Onze inwoners kunnen gebruik maken van de juiste voorzieningen op het gebied van zorg en onderwijs en beweging  zodat onze samenleving gezond en vitaal blijft. Met de toekomstige inrichting van onze wijken en dorpen werken wij mee aan een gezonde en veilige leefomgeving voor onze inwoners.  

Opgaven:

Het gemiddeld inkomen in Fryslân (en in Leeuwarden) is relatief laag en de werkloosheid is relatief hoog. Toch zegt 92 % van de Friezen gelukkig te zijn en 89 % tevreden (Fries Sociaal Planbureau 2019). In Fryslân en Leeuwarden wordt ingezet op brede welvaart: het gaat daarbij niet alleen om geld, maar ook om gezondheid, veiligheid en welbevinden. Tegelijkertijd weten we dat in de gemeente relatief veel mensen te maken hebben met werkloosheid, armoede en zorgbehoefte. En we weten dat in heel Nederland mensen zoeken naar een groep om bij te horen. In de tijd van de verzuiling was dat duidelijk, tegenwoordig zijn er zoveel verschillende groepen, dat het risico steeds groter wordt dat mensen buiten de boot vallen.

Bij dat alles past dat we in Leeuwarden voor duurzame economische groei gaan en ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen. Daarbij letten wij erop dat de verschillen tussen de wijken en dorpen niet toenemen (= ongedeelde samenleving). We gaan door met de sociaal-economische beweging van LF2018 en zetten kunst en cultuur o.a. in om kinderen die opgroeien in relatieve armoede te inspireren en motiveren. 
 

Opleidingsniveau en meedoen in de samenleving

Onze inwoners zijn steeds beter opgeleid. Goed onderwijs is belangrijk om je weg te vinden in de samenleving. Leeuwarden is een echte HBO-stad. Door de komst van Campus Fryslân van de Rijksuniversiteit Groningen en de verdere ontwikkeling van de Watercampus, de Dairycampus/WUR en de Energiecampus wordt Leeuwarden steeds meer een kennisstad, met een internationale uitstraling. Er zijn dus veel mogelijkheden om te leren en te ontwikkelen. Daarnaast bieden al deze kennisinstellingen werkgelegenheid.

 

Om deze kennisinstellingen en hun studenten en werknemers ook in de toekomst te werven en vast te houden moet de stad aantrekkelijk blijven. 

In Fryslân leveren veel mensen vrijwillig een inzet voor allerhande activiteiten en daardoor voor een betere samenleving. De participatiegraad is hoog. Wij vinden het belangrijk om initiatieven die vanuit de bewoners en de maatschappelijke organisaties komen te ondersteunen. Voor een levendige samenleving is het erg belangrijk dat iedereen mee kan doen op zijn of haar eigen manier. Door individualisering, automatisering en globalisering is het risico groot dat steeds meer mensen niet goed mee weten te komen. En er komen steeds meer ouderen die een beroep doen op zorg en hulp, om ervoor te zorgen dat ook zij mee kunnen doen. Daar liggen grote opgaven voor Leeuwarden.

Meedoen op de arbeidsmarkt

Door automatisering en robotisering verandert de vraag naar arbeidskrachten. We moeten er voor zorgen dat de bestaande werkgelegenheid voor alle opleidingsniveaus zoveel mogelijk behouden blijft. Door de toenemende behoefte aan zorg en hulp groeit het aantal banen, maar ook door afgeleide werkgelegenheid in de kenniseconomie (bijvoorbeeld in het hoger onderwijs en in de watertechnologiesector. Samen met ons bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties willen we aandacht blijven geven aan werkgelegenheid voor iedereen. Daarbij zal ook de opgave gaan spelen dat het vanwege het krimpende aanbod van werknemers steeds lastiger wordt voor bedrijven om personeel te vinden. 

Aanbod woningen en voorzieningen

Leeuwarden heeft een ruim en betaalbaar woningaanbod voor mensen met hoge, lage en middeninkomens, maar ook een gezonde woonomgeving en een breed en aantrekkelijk voorzieningenaanbod. We hebben dus veel te bieden: Leeuwarden is een aantrekkelijke woonplaats. Tegelijkertijd moeten we op zoek naar nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld over hoe wonen en zorg gecombineerd kunnen worden. In een deel van de gemeente hebben dorpen te maken met krimp, vergrijzing en ontgroening. Daardoor raken vraag en aanbod naar verschillende soorten woningen uit balans. We vinden het daarom belangrijk dat er geëxperimenteerd wordt met nieuwe maatregelen. 

Digitale samenleving

Het gaat hard, met de ontwikkelingen op het gebied van automatisering en digitalisering. De andere wijze van werken en communiceren ten gevolge van de komst van Corona heeft dit versneld. Alle effecten kunnen we nog niet overzien maar de gevolgen zullen op vele werkgebieden ingrijpend zijn. Dat biedt kansen, maar het levert ook uitdagingen op. Onze inzet met een brede Digitale Agenda speelt daarop in. Een deel van het sociale leven van Leeuwarders speelt zich in de wereld van sociale media af, naast de “live”-contacten in de eigen buurt en met familie en vrienden. Dat betekent dat het veel gemakkelijker is geworden contact te onderhouden met mensen die ver weg wonen. En steeds meer zaken in je dagelijks leven regel je digitaal. Daarvoor moet je wel goed thuis zijn in de nieuwe digitale wereld. Ben je dat niet, dan maakt dat je leven een stuk lastiger. We willen nieuwe digitale en technologische mogelijkheden goed gebruiken en ervoor waken dat mensen digitaal buiten de boot vallen. Projecten als het informatiepunt digivaardigheid in dBieb en de aanpak van laaggeletterdheid zijn daarvan een voorbeeld. 

Brede welvaart

Leeuwarden heeft veel goede ingrediënten om aan de Leeuwarders brede welvaart te bieden. De leefomgeving is groen en gezond. In de Leeuwarder Mienskip kijken we naar elkaar om. En er is een goed aanbod aan betaalbare woningen en voorzieningen. Om die brede welvaart voor iedereen binnen handbereik te krijgen moeten de overheid, het bedrijfsleven en de vele maatschappelijke organisaties samen optrekken. Leeuwarden is de afgelopen decennia veranderd, waardoor het maatschappelijke middenveld kleiner is geworden. Dat is hier niet anders dan in andere delen van Nederland. De overheid en de markt hebben een deel van de taken overgenomen. Maar we weten in Leeuwarden dat een samenleving waarin iedereen mee kan doen en mensen een brede welvaart ervaren een opgave is die de inzet vraagt van overheid, markt én maatschappelijk middenveld.

Bevolkingsontwikkeling

Leeuwarden groeit gestaag door en alle leeftijdscategorieën zijn goed vertegenwoordigd. Op andere plekken in Fryslân krimpt en vergrijst de bevolking, maar Leeuwarden ontspringt deze dans voorlopig nog. Vooral het aantal jongeren en gezinnen groeit. De bevolking van Fryslân wordt ouder, naar verwachting gebeurt dat ook in Leeuwarden. Er is sprake van een dubbele vergrijzing: meer ouderen met een gemiddeld steeds hogere leeftijd. Ook de gezinssamenstelling verandert: het aantal eenpersoonshuishoudens en eenoudergezinnen neemt toe. En Leeuwarden heeft nog steeds een bevolking met een relatief laag inkomensniveau, een hoog percentage werklozen en relatief veel mensen die zorg en hulp nodig hebben. Dat betekent dat we in Leeuwarden extra ons best moeten doen om onze brede welvaart op peil te houden en zoveel mogelijk inwoners daarvan te laten profiteren.